توضیح درباره نحوه ساخت و تولید دیسکهای بازی پلی استیشن ۵ و ایکس باکس در نگاه اول کار سادهای به نظر میرسد، اما گزارش جدیدی که توسط رسانه معتبر Game File منتشر شده نشان میدهد که این موضوع یکی از محفوظترین رازهای تجاری صنعت گیمینگ است. هیچیک از افرادی که در این صنعت مشغول به کار هستند اجازه نداشتهاند بهصورت رسمی و با ذکر نام خود درباره جزئیات فنی و تجاری تولید دیسکهای فیزیکی صحبت کنند.
همانطور که با توجه به حجم بالای واکنشهای منفی به پستهای اخیر پلی استیشن مشخص شده، دوران طلایی دیسکهای بازی و عرضه فیزیکی آثار بهسرعت در حال نزدیک شدن به پایان خود است. سونی اخیراً اعلام کرده که تصمیم دارد تولید دیسکهای بازی را از اوایل سال ۲۰۲۸ متوقف کند و تاکنون نیز هیچ نشانهای از تغییر این تصمیم دیده نشده است. با اینکه حرکت صنعت بازی به سمت آیندهای کاملاً دیجیتالی مدتهاست اجتنابناپذیر به نظر میرسد، این تصمیم همچنان برای بسیاری از بازیکنان شوکهکننده بوده و باعث شده توجه بیشتری به نحوه ساخت دیسکهای بازی جلب شود.
افشاگری رسانه Game File از رازهای تولید دیسکهای بازی
استیون توتیلو (Stephen Totilo)، روزنامهنگار سرشناس رسانه Game File، گزارشی تحلیلی درباره فرآیند تولید دیسکهای بازی پلی استیشن ۵ و ایکس باکس منتشر کرده است؛ موضوعی که بهدلیل بحثهای اخیر پیرامون آینده رسانههای فیزیکی، بار دیگر در صدر توجهات قرار گرفته است.
با توجه به اینکه تولید دیسک بازی سالهاست بهصورت انبوه انجام میشود، انتظار میرفت که جزئیات این فرآیند یک دانسته عمومی باشد؛ اما ظاهراً سیاستهای انحصارطلبانه و امنیتی سونی و مایکروسافت مانع از افشای آن شده است. توتیلو اعلام کرده هیچکدام از مصاحبهشوندگانی که برای تهیه این گزارش با آنها گفتگو شده، اجازه نداشتهاند بهصورت رسمی و با ثبت نام خود سخن بگویند. این مسئله نشان میدهد فرآیند تولید دیسکهای بازی تا حد زیادی بهعنوان یک راز صنعتی امنیتی محافظت میشود.
نکته جالبتر اینکه هر دو شرکت سونی و مایکروسافت از ارائه هرگونه پاسخ یا اظهارنظر درباره اطلاعات منتشرشده در گزارش Game File خودداری کردهاند که این سکوت، تمایل شدید غولهای فناوری به مخفی نگه داشتن جزئیات این فرآیند تجاری را اثبات میکند.
مراحل ثبت، تولید و هزینههای پشت پرده نسخه فیزیکی
با وجود محرمانگی شدید، منابع آگاه Game File توانستهاند جزئیات ساختار این فرآیند را فاش کنند. چرخه ساخت دیسک فیزیکی طبق مراحل زیر پیش میرود:
ثبت درخواست ناشر: ماجرا از جایی آغاز میشود که یک ناشر رسمی به سونی یا مایکروسافت اعلام میکند قصد دارد نسخه فیزیکی بازی خود را به بازار عرضه کند.
امضای قرارداد و انبارداری: قرارداد تجاری امضا شده و ناشر مسئولیت کامل موجودی و مدیریت دیسکهای تولیدشده را بر عهده میگیرد.
دریافت تأییدیهها و طراحی: بازی باید مراحل سختگیرانه دریافت تأییدیههای فنی را پشت سر بگذارد. در این مرحله، طراحی روی دیسک و میزان ظرفیت مورد نیاز مشخص میشود.
محاسبه هزینه پایه تولید: هزینه پایه تولید هر دیسک حدود ۱۵ درصد از قیمت پیشنهادی خردهفروشی بازی است.
به این ترتیب، برای یک بازی ۷۰ دلاری، هزینه پایه ساخت دیسک بیش از ۱۰ دلار خواهد بود. اگر یک بازی حجم بالایی داشته باشد یا نیاز به استفاده از چند دیسک پیدا کند، این هزینه بهشدت افزایش مییابد. همین موضوع تا حدی توضیح میدهد که چرا بسیاری از ناشران برای کاهش هزینه چاپ دیسک، تنها بخشی از دادهها را روی دیسک قرار داده و بازیکنان را مجبور به دانلود بهروزرسانیهای حجیم روز اول (Day One Patch) میکنند. در مجموع، حاشیه سود عرضه فیزیکی بازیها بسیار کمتر از فروش کاملاً دیجیتالی آنها است.
«فرآیندی که قرار است در آیندهای نهچندان دور و تا سال ۲۰۲۸ بهطور کامل متوقف شود، همچنان با بالاترین سطح از محرمانگی و رازهای صنعتی همراه است.» — استیون توتیلو، گزارشگر رسانه Game File
جمعبندی
گزارش اخیر نشان داد فرآیندی که دههها بخش اصلی صنعت بازیهای ویدئویی بوده، تحت تدابیر شدید امنیتی و مالی اداره میشود. اینکه دلیل اصلی این محرمانهکاری صرفاً مخفی نگه داشتن سودآوری ناشران و هزینههای تولید است یا دلایل حقوقی دیگری دارد، هنوز بهطور کامل مشخص نیست. با این حال، با نزدیک شدن به انتهای عمر دیسکهای فیزیکی در سال ۲۰۲۸، این رازهای صنعتی نیز بههمراه دیسکها به تاریخ خواهند پیوست.
